ΟΝΟΜΑ: Νικόλαος Στεφανόπουλος (Ντίρλας) του Κωνσταντίνου και της Ειρήνης – γιός του Κωνσταντίνου Ν. Στεφανόπουλου (1900-1978) και εγγονός του Νικολάου Γ. Στεφανόπουλου (1865-1957)
ΤΟΠΟΣ ΓΕΝΝΗΣΗΣ: Θολάρια Αμοργού
ΤΟΠΟΣ ΘΑΝΑΤΟΥ: Αθήνα
ΤΟΠΟΣ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ: Αμοργός
ΣΥΖΥΓΟΣ / ΓΕΝΟΣ: Μαρία (Μαρούλι) / Γεωργίου Σμυρνή
ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ: Υποδηματοποιός, Μουσικός
ΟΡΓΑΝΟ: Βιολί, Τραγούδι
ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ
Ο Νικόλαος Στεφανόπουλος (Ντίρλας), γεννήθηκε στις 15 Δεκεμβρίου 1941 στα Θολάρια της Αμοργού και πέθανε στις 20 Οκτωβρίου 2024. Έζησε στη γενέτειρά του σε όλη τη διάρκεια της ζωής του.
Παντρεύτηκε τη Μαρία Σμυρνή με την οποία απέκτησε ένα παιδί.
Ξεκίνησε να μαθαίνει βιολί σε ηλικία 16 ετών υπό την καθοδήγηση του Αμοργιανού βιολάτορα Γεωργίου Λ. Στεφανίδη από τη Λαγκάδα, γνωστού με το παρατσούκλι «Ταρανάκι». Μαθήτευσε κοντά του για τεσσεράμισι χρόνια, κατακτώντας όχι μόνο την τέχνη του βιολιού αλλά και αυτή του υποδηματοποιού. Για μεγάλο μέρος της ζωής του εργάστηκε και ο ίδιος ως υποδηματοποιός εξυπηρετώντας τις κοινότητες των Θολαρίων και των γύρω χωριών, ενώ ταυτόχρονα καθιερώθηκε ως εξέχων τοπικός μουσικός συμμετέχοντας σε εκατοντάδες τοπικές μουσικές εκδηλώσεις. Η ενασχόληση του Νικολάου Στεφανόπουλου με τη μουσική αποτέλεσε συνέχεια μιας μακράς οικογενειακής παράδοσης. Ο πατέρας του, Κωνσταντίνος Ν. Στεφανόπουλος (1900-1978), έπαιζε βιολί, ο παππούς του, Νικόλαος Γ. Στεφανόπουλος – με το παρατσούκλι «Ανέστης» – (1865-1957), έπαιζε λύρα και ο αδερφός του παππού του, Πολυχρόνης Στεφανόπουλος, έπαιζε τουμπί.
Παραμένοντας σε όλη τη διάρκεια της ζωής του αποκλειστικά στην Αμοργό, η τέχνη του Νικολάου Στεφανόπουλου ήταν βαθιά ριζωμένη στη μουσική παράδοση και τον πολιτισμό του νησιού. Είναι χαρακτηριστικό ότι η βιολιστική τεχνική, το ιδιαίτερο ηχόχρωμα και το δωρικό ύφος του παιξίματός του παρέμειναν αναλλοίωτα στη διάρκεια των χρόνων. Οι υπάρχουσες ηχογραφήσεις του αποτελούν μια πολύτιμη πηγή πληροφοριών για αυτό το «παλαιότερο» ύφος το οποίο με συνέπεια εκπροσώπησε και υπερασπίστηκε συνειδητά σε όλη τη διάρκεια της ζωής του.
Στα πλαίσια της δημιουργίας του Ψηφιακού Οπτικοακουστικού Αρχείου Παραδοσιακής Μουσικής της Αμοργού και των Νησιών της, ο Νικόλαος Στεφανόπουλος συμμετείχε σε μια σειρά κατά παραγγελίαν ηχογραφήσεων/βιντεοσκοπήσεων όπου καταγράφηκαν όλοι οι παραδοσιακοί σκοποί και τα τραγούδια της Αμοργού.